Noors leren, de kinderen.

Toen we naar Noorwegen gingen, hadden we redelijk wat uren Noors gestudeerd. De kinderen hebben geen Noorse les vooraf gehad. We wisten niet wanneer we zouden vertrekken en toen we eenmaal gingen, ging alles zo snel dat er geen tijd meer voor was. Ik denk ook dat het vrij nutteloos geweest zou zijn.

De oudste (zes, toen we verhuisden)

Toen we zes weken in Noorwegen waren, ging de oudste naar school. Ze heeft drie maanden haar mond amper open gedaan maar daarna kwam er keurig Noors uit en aan het einde van het jaar zei haar lerares dat ze op hetzelfde taalniveau zat als de Noorse kinderen.
Ze kreeg, samen met een Hongaars jongetje, wel extra Noorse les van een heel lieve Iraanse juf. Ja, multicultureel schooltje 😉

Noors en Nederlands houdt ze goed uit elkaar. In het begin sprak ze Nederlands met een Noorse intonatie, het zangerige en zachte. Klonk heel schattig. Ze haalt zelden de talen door elkaar, hoewel ze wel vertelde dat ze zich met Halloween moesten uitkleden op school. Het Noors heeft veel woorden die bijna het zelfde betekenen, maar niet helemaal. Of helemaal niet 😀

(ze bedoelde natuurlijk verkleden, duh)

De jongen (vier, toen we verhuisden)

De jongen ging een jaar later. Ik had hem alleen verteld hoe hij moest zeggen dat hij naar de wc moest. Hij probeerde meteen van alles in Noors te zeggen, wat niet altijd even goed lukte. Gelukkig zit er een Nederlands meisje dat geboren is in Noorwegen bij hem in de klas, die soms kon vertalen. Hij krijgt nu extra les in lezen en schrijven, dat had hij het eerste jaar niet.

Hij schakelt vaak over op het Noors, die taal lijkt hem ook beter te liggen. Inclusief het wat achter in de keel uitgesproken dialect van de regio hier. In het Noors moet hij echt netjes praten om verstaan te worden, in tegenstelling tot het Nederlands waarbij wij vaak wel weten wat hij bedoelt te zeggen.

Geregeld vernederlandst hij Noorse woorden en dat is soms erg onhandig. Als hij ziek is en vraagt om een butje. Dude, wat bedoel je? Wat is een butje? Een butje om in te spugen!!! *spoooooeeeeg*

Oh ja, een bøtte is een Noorse emmer 😉

Fietje (een, toen we verhuisden)

Sophia spreekt zonder Noors onderwijs goed Noors. Ze leert het van barne-tv en natuurlijk van haar broer en zus die driekwart van de tijd in het Noors communiceren. Als ik haar iets vraag in het Noors, krijg ik een Noors antwoord, ze doet dat echt zonder erbij na te denken. Als ze iets geks ziet roept ze ‘hva i all verden!’ wat zoiets betekent als ‘wat is dat in vredesnaam!’.

Noors leren aan je kinderen?

Ik leer aan Sophia en Torhild Noorse woordjes, maar geen zinnen. Mijn Noors is niet het Noors dat mijn kinderen moeten leren. Wel klets ik af en toe met Sophia in het Noors, als we zitten te tekenen bijvoorbeeld. Gewoon, voor het leuk.

Eenmaal op school en in contact met andere kinderen, gaat het Noors leren razendsnel. Net als ik leren ze tien keer sneller van echte conversaties, dan van saaie lessen. Intensieve lessen nemen met je kinderen is naar mijn mening verspilde moeite als je ze hier naar school of barnehage stuurt.

Ik denk dat je er niet al te krampachtig mee moet omgaan. Ze krijgen heus geen lelijk Nederlands accent als ik een Noors gesprekje met ze voer en het ligt aan het kind zelf hoe ze met de tweetaligheid omgaan. Een taal oppikken gaat in een razendsnel tempo.

Gelukkig krijgen kinderen hier goede begeleiding en wordt er weinig aan ze getrokken wat betreft prestaties. Dat ze mee kunnen doen in de groep en zich veilig voelen, is het belangrijkste doel in de eerste schooljaren. En dan gaat het als vanzelf.

Het beste moment bestaat niet. Of wel.

Vandaag vierden we de verjaardag van de jongen, die zeven werd. Zijn derde verjaardag in Noorwegen!

20161129_145841
zelfgemaakte taartbodem, zelfgeklopte slagroom, zelfgemaakt glazuur, adhd-kleurstof en -sprinkels maar wel ecologische jam. scheelt toch weer he 😉

Twee jaar geleden woonden we net in Noorwegen, nadat we van juli tot eind oktober in de tent en in vakantiehuisje hadden gewoond. Was het het juiste moment? Als je de huidige hype op de huizenmarkt ziet en weet waarvoor wij het verkocht hebben, zou je denken van niet maar ik zou, met de wijsheid van vandaag, wederom de zelfde keuze maken.

Want het was wel het juiste moment. We wilden zo graag hier heen en eindelijk konden we gaan. Nog voor zijn eerste officiële jaar in groep 1 was er al zo veel ‘mis’ met de jongen en ons Leentje kwam ook met een steeds korter lontje thuis. De man stond steeds vaker uren in de file en ik droomde van rust, het bos, een eenvoudiger leven en mijn kindertjes in een wat gemoedelijker onderwijssysteem.

En we hebben hier alles gevonden, gekregen, wat we zochten. En zo veel meer.

20161129_155818
effe een blokje om met de oudste….
20161129_155420
en de jongste….

20161129_154140 Als we hadden gewacht, of hadden moeten wachten, hadden ik en de kinderen nog twee jaar gebotst met de school, had de man nog langer in de file moeten staan, had ik me nog twee jaar lopen opvreten over het feit dat werkelijk alles dat groeit en bloeit bespoten, bebouwd of gemaaid moet worden en wel.. hadden we deze twee prachtige jaren niet gehad. Ik had ze voor geen geld willen missen.

Maar ik ben echt blij voor vriendinnen die dankzij de aantrekkende huizenmarkt straks hun appartement zonder restschuld kunnen verkopen en naar dat zo begeerde huis met een tuin kunnen. Dat mensen die niet zo veel geluk (en hulp) hadden, straks niet meer ‘vast zitten’ aan een huis dat niet meer bij ze past.

Waarmee ik maar wil zeggen, er is geen ‘perfect moment’.

Nu hadden we misschien meer geld kunnen ‘vangen’, maar juist door die crisis en het feit dat we zo graag weg wilden, heb ik zuinig leren leven en dingen geleerd die ik anders misschien nooit had ontdekt.

(hier nog een leuk leesstukje over de banken en de crisis)

Ik denk dat je, zeker voor de toekomst, meer hebt aan een zuinige levensstijl, creativiteit en aanpassingsvermogen dan aan ‘groeiende’, economieën, lage hypotheekrente en stijgende huizenprijzen.

Als je iets graag wil doen, wil worden, wil maken of wil leren, wacht dan niet tot ‘het perfecte moment’. Begin gewoon. Ergens. Ik had zeven jaar geleden toen ik begon met bloggen, met twee huizen in de maag zat, de crisis om zich heen begon te grijpen en ik wel anders wilde leven maar niet wist hoe, ook nooit gedacht dat ik nog eens in Noorwegen zou komen. Met spaargeld. En het leven dat ik toen als ideaal voor me zag. Wat het ook blijkt te zijn.

 

Noors wegbeheer enzo.

De dingen in Noorwegen hebben tijd nodig, zeggen ze. Ting tar tid. Hier in Sørlandet schijnen de tingen ook het meeste tid te taren van hele Norge. Opeens valt het verschil met overgeplande Nederland dan zo op. Het gaat allemaal wat meer… op het gemakje.

Een brug repareren….

Om op dit eiland te komen, moet je met een brug. Die staat er al een jaar of zeventig en een auto en een niet al te brede fietser kunnen elkaar er net passeren. In ons volgende huis kijken we er schuin tegenaan, ik ben benieuwd hoe vaak het per dag nu voorkomt dat er iemand achteruit terug moet wegens een over het hoofd geziene tegenligger.

Maar, die brug moet een beetje gerenoveerd en daarom steeds een half uur afgesloten, volgende week volledig voor vrachtverkeer. Dat wist niemand. Dat had wel gemoeten, want er had een aankondiging ter grootte van een knieperige contactadvertentie is het lokale søffertje gestaan.

Dus op de lokale FB-pagina ging het zo:

De brug is afgesloten voor renovatie. Wist iemand dat?
– Eilandbewoner: Nee maar fijn dat je het zegt.
– Eilandbewoner 2: Volgende week kan er ook geen vrachtverkeer overheen hoorde ik!
– Eilandbewoner 3: Maar hoe moet het dan met de melk van de koei’n van boer Nyberg? En de brandweer? – Afvalophaler: Oh, we moeten daar maandag wel afval ophalen. Ik ga eens informeren hoe we dat moeten doen
– Eilandbewoner 4: Iemand nog gedacht aan de kinderen die met de schoolbus gaan?
– Eilandbewoner 5: Ik heb het busbedrijf even gebeld, ze zetten kleine busjes in.

Dus uiteindelijk is alles geregeld.

Een weggetje omleggen…

Denk je: ik woon in een land van steen. Dat is wel stevig. Valt soms ook tegen.

De provinciale weg, tot voor kort de ‘snelweg’ stortte een paar jaar geleden in. In de bodem zit een soort ‘klei’, die vloeibaar wordt als het gaat trillen, zoals bij wegwerkzaamheden. Een groot stuk van de weg lag opeens in het water en het nabijgelegen meertje werd een behoorlijk meer. Na acht jaar beloven dat  de werkzaamheden volgend kwartaal van start gaan, zijn ze aan het werk om de weg weer recht te maken. Voor zover dat kan hier.

Straatje leggen….

Op de facebookpagina van de gemeente waar wij wonen:

‘Potverdikkie, is opeens heel die straat afgesloten. En niet even een klein berichtje aan de bewoners. Dat is niet fraai!’
Andere bewoner: de straat was weggezakt. Het wordt nu met spoed gerepareerd.

Een steentje opruimen…

Of er valt naar beneden.

oei-steenDe reden dat de snelweg een paar dagen dicht zal zijn. En het is supersympathiek hoor, die bordjes die je waarschuwen voor vallende stenen maar behalve hopen dat je niet op het verkeerde moment op de verkeerde plek bent, is het enige dat je kan doen.

Maar, geen kamervragen, of politici die roepen: willen we meer, of minder stenen? ’t Is gewoon zo en je doet er niets aan. Natuurlijk staan ze er hier ook niet om te springen, maar het levert niet zo’n golf van verontwaardiging op als in Nederland als er een stoeptegel scheef ligt.

steen op weg
oi oi oi oi oi oi oi huff da!

Ik hoop dat ik geen steen op mijn hoofd krijg, of met snelweg en al in een meer verdwijn.

Noorwegen is een geweldig land.